[Transumpt (zatwierdzenie) oficjała poznańskiego i archidiakona śremskiego Mikołaja ze Szkudły legatu kanonika poznańskiego i sandomierskiego Mikołaja z Lublina, kustosza skalbmierskiego, stu grzywien czynszu rocznego od sumy 2000 złotych węgierskich, pożyczonych na wyderkaf królowi polskiemu i zapisanych na żupach wielickich i bocheńskich, zapisanego na prawach testamentu Urielowi z Górki biskupowi poznańskiemu i jego bratankowi Łukaszowi na uposażenie przyszłej kapituły przy kościele parafialnym w Kórniku, którą zamierzają erygować w swych dobrach; w odpowiedzi na donację złożenie przez Górków obligacji o gotowości pożyczenia całej sumy kapitału (po spłaceniu jej przez króla) i zapisaniu jej na swych dobrach dziedzicznych Dopiewo, Dopiewiec, Siedlec, Uchorowo, Kórnik i innych dobrach patrymonialnych]
Wikariusz generalny i oficjał poznański Mikołaj ze Szkudły, archidiakon śremski, na żądanie Wojciecha z Łekna, prokuratora w konsystorzu poznańskim i pełnomocnika biskupa Uriela Górki i jego bratanka Łukasza, transumuje (zatwierdza) przedłożony przez tegoż prokuratora pergaminowy dokument legatu doktora dekretów Mikołaja z Lublina, syna Krystyna, kanonika poznańskiego i sandomierskiego i kustosza skalbmierskiego stu grzywien monety polskiej (licząc po 48 groszy na grzywnę) czynszu rocznego od sumy 2000 złotych węgierskich, pożyczonych na wyderkaf królowi Janowi Olbrachtowi i zapisanych przezeń na żupach wielickich i bocheńskich, zapisanego na prawach testamentu Urielowi z Górki biskupowi poznańskiemu i jego bratankowi Łukaszowi na uposażenie przyszłej kapituły przy kościele parafialnym w Kórniku, którą zamierzają erygować w swych dobrach. Zapis zawierał klauzulę dożywocia, co oznaczało, że beneficjenci mogli dysponować czynszem dopiero po śmierci donatora, który za życia zatrzymał pieniądze przeznaczając je na swoje utrzymanie. Ponieważ jednak fundator wydziedziczył swoją rodzinę i krewnych, uważając, że nie ma godnych spadkobierców (nie pomogli mu, gdy żył w biedzie, a do tego knuli przeciw niemu chcąc przejąć jego dobra dziedziczne), zaś Górkowie po otrzymaniu donacji wyrazili chęć i gotowość pożyczenia na ten sam cel całego kapitału, od którego czynsz pochodził, i w związku z tym złożyli obligację o zapisaniu jej na swych dobrach dziedzicznych Dopiewo, Dopiewiec, Siedlec, Uchorowo, Kórnik i innych dobrach patrymonialnych, Mikołaj z Lublina postanawia pożyczyć im niebagatelną sumę 2000 florenów węgierskich w złocie szerokiej monety, oddaną wcześniej do dyspozycji królowi, po spłaceniu jej przez dłużnika. Rezygnuje też ze swego dożywocia, dając Górkom od razu czynsz stu grzywien (należny sobie z tytułu udzielenia pożyczki). Gest kanonika wypływający z pobożności i pragnienia szerzenia kultu bożego ma pomóc im w jak najszybszym erygowaniu kapituły. Może sobie na to pozwolić, gdyż jest człowiekiem bogatym, który ma jeszcze inne źródła dochodów (kapitał legatu pochodził zarówno z dochodów z jego dóbr dziedzicznych, jak i z innych źródeł zarobkowania). O samej inicjatywie dowiedział się nie bezpośrednio, a z relacji zaufanych osób trzecich. Podkreśla, że chce dysponować swym majątkiem, dopóki jest jeszcze w pełni sprawny fizycznie i umysłowo, a ma już skończone 68 lat. Zapewnia, że nie odwoła zapisu i czynszu, chyba że beneficjenci nie będą wywiązywać się ze swych obowiązków albo zaczną się z nim procesować lub zwlekać z jego płaceniem. Idzie na rękę Górkom rezygnując z wymogu formalnego potwierdzania w sądzie umów transakcji na kwoty wyższe niż 500 złotych pod rygorem nieważności. Postuluje, aby donacja miała walor testamentu na wypadek pretensji ludzi nieuczciwych, którzy będą twierdzić, że zmarł bez pozostawienia ostatniej woli. Instruuje Górków, na co zwrócić uwagę odbierając pożyczkę królewską, którą monarcha za pośrednictwem żupnika krakowskiego Jana Borzymowskiego złożył właśnie w ratuszu krakowskim (w tej samej monecie, nie mniejsza suma, jednorazowa wypłata całości, natychmiastowy odbiór), że należy od razu zainwestować pieniądze, a w braku takich możliwości jak je tymczasowo bezpiecznie przechować (solidna lada zamykana na dwie lub trzy kłódki). Zakazuje stanowczo pożyczać pieniądze komukolwiek na słowo honoru czy trwonić na zbędne wydatki, albo używać (tak przez samych kanoników, jak i przez potomków Łukasz Górki) niezgodnie z wolą fundatora, nawet w szlachetnym celu i bez względu na status osoby wydającej takie polecenia, pod karą klątwy i potępienia. Doradza wybranie ekonoma kapituły dbającego o sprawy materialne, w tym losy jego czynszu, nie wyłączając troski o finanse korporacji wszystkich członków kolegium. Prawo patronatu ceduje na sukcesorów Łukasza Górki w linii męskiej, choć zostawia sobie pewien ograniczony wpływ na obsadę beneficjów. Jeżeli fundacja kapituły nie dojdzie do skutku w przeciągu roku od wydania tego przywileju, uznaje ją za nieważną ze względu na konieczność bezpiecznego ulokowania kapitału. Na ten właśnie roczny okres ustanawia (na nowo, gdyż zrobił już to wcześniej) biskupa Uriela Górkę, ale nie jako biskupa poznańskiego, ale jako dziedzica swego ojca Łukasza (I), na wypadek swej śmierci generalnym egzekutorem swego testamentu i prokuratorem z prawem dowolnego dysponowania wszystkimi swoimi finansami i dobrami należnymi mu nie tylko za życia, ale i po śmierci (a więc także kapitałem pożyczonym królowi i liczonym od niego czynszem). Z tym jednak zastrzeżeniem, że środki te nie mogą być obrócone na życie świeckie, ale wyłącznie na chwałę bożą, tj. na sprawowanie służby bożej i miejsca kultu wedle uznania biskupa. Po śmierci donatora Górka będzie miał też prawo wyznaczenia własnych sukcesorów z prawem zarządzania jego dobrami. Dopóki zaś żyje, sam oczywiście rozporządza własnym majątkiem. Wyklucza powoływanie kandydatów na członków kapituły na podstawie papieskich ekspektatyw (prowizji na beneficja, które dopiero zawakują), wydawanych zgodnie z regułami kancelaryjnymi obowiązującymi w Kurii Rzymskiej, zwłaszcza że prawo patronatu ma należeć do ludzi świeckich. Przyszli kanonicy są zobowiązani do stałej osobistej rezydencji przy kościele, przy czym wyłącza od tego obowiązku całkowicie członków swej rodziny prezentowanych za życia, którzy mają prawo wyręczać się mianowanymi przez siebie substytutami. Dotyczy to zwłaszcza krewnych, którzy będą urządzać jego pogrzeb – nie muszą oni być na miejscu ani też podlegać innym przepisom przywileju erekcyjnego, także po śmierci fundatora. Poza tym podkreśla znaczenie i rolę patronów fundacji, którzy z racji pochodzenia winni dobrze znać kandydatów do kapituły. Gdy więc zdarzy się, że któryś z kanoników umrze w drodze do Rzymu lub w samym Wiecznym Mieście, udając się tam w jakimkolwiek celu (rok jubileuszowy, spowiedź, pielgrzymka, ślubowanie, dewocja), nawet papież, nie znając bliżej charakteru fundacji, a przy tym nie mogąc dysponować beneficjami świeckiego patronatu, nie ma prawa bez zgody żyjących patronów posiadających to prawo wyłączać dowolnie z fundacji wakującego beneficjum (jako zastrzeżonego) i nadawać je komu zechce, gdyż wtedy przypisane doń uposażenie będzie wydatkowane niezgodnie z wolą fundatora (zwłaszcza, jak zaznaczono, na posagi dla metres zarabiających na życie w domach publicznych!). A dochody te pochodzą przecież od fundatorów. Zatwierdzenie transumowanego przywileju, własnoręcznie spisanego i podpisanego przez donatora, poprzedziło sprawdzenie autentyczności dok. (nie wzbudził żadnych podejrzeń o fałszerstwo) i formalna procedura sądowa zakończona wydaniem dekretu oficjalskiego, której etapy opisano na wstępie (publiczne ogłoszenie pozwu z terminem posiedzenia sądu, wezwanie na rozprawę stron, pełnomocników stron i osób zainteresowanych w sprawie, powołanie kilku zaprzysiężonych biegłych do sprawdzenia autentyczności pisma, przebieg posiedzenia, wygotowanie instrumentu notarialnego na wniosek powoda). Wysoka suma transakcji wymagała zabezpieczenia w postaci instrumentu notarialnego. Prawdziwość aktu potwierdził w formule notarialnej Stanisław z Obornik, syn Grzegorza, kleryk diecezji poznańskiej, notariusz publiczny kreacji cesarskiej i pisarz w konsystorzu poznańskim, obecny przy dokonaniu czynności prawnej (sam dok. spisał inny skryba).
Dokument w formie instrumentu notarialnego z wpisaną u dołu drobniejszym pismem formułą notarialną rozpoczynającą się dużym i bogato kaligrafowanym inicjałem (ażurowe motywy kwiatowe, ciągi ozdobników, spiralki, cieniowania) o wysokości znacznie przekraczającej tekst całej 5-wierszowej formuły, której towarzyszy ozdobny znak notarialny (signum notariale) wrysowany z lewej (herald. prawej) strony: na podstawie zaznaczonej podwójną linią, zamkniętej od dołu trzema szerokimi esami floresami zakończonymi „dzióbkiem” i pięcioma ziarnami na przecięciach wszystkich linii, dwa stopnie zwężające się ku górze, z których na dolnym wyraz „GREGORIADES” między dwukropkami z płaskimi poprzecznymi pętelkami od zewn., zaś na górnym trzy symetrycznie rozmieszczone stylizowane kwiatki o czterech czarnych ziarnkach w romb i czterech „wąsach”, z wyższego stopnia wyrasta łodyga trzykrotnie kropkowana i kreskowana (dwie kropki pomiędzy którymi krótka kreska) o dwóch dużych zwieszających się liściach cieniowanych od zewn., z potrójnymi półokrągłymi blaszkami rzędem od wewn. z kropkami w środku, na niej duży kwiat złożony z dwóch rysowanych podwójną linią i skrzyżowanych na wzór litery „X” pętli tworzących pięć białych płatków i z czteroma cieniowanymi i spiczasto zakończonymi listkami w załomach, w płatkach pośrodku duże czarne romby, po zewn. stronie wierzchołków liści przy podstawie górnego stopnia proste ornamenty w postaci dwóch kropek zakończonych płaskimi poprzecznymi pętelkami (na wzór stopnia dolnego) (por. A. Gąsiorowski, Notariusze publiczni w Wielkopolsce schyłku wieków średnich, Poznań 1993, s. 63–64, poz. 608 (biogram) oraz rys. 608 Pn i 608 Gn (znaki notarialne) w katalogu znaków).
Keywords: Duchowieństwo katolickie; Polska; Średniowiecze; historia; Testament; Dyplomatyka; Sól kamienna; górnictwo; Historia średniowieczna; źródła; Kórnik (woj. wielkopolskie); Bochnia (woj. małopolskie); Uchorowo (woj. wielkopolskie); Dopiewo (woj. wielkopolskie); Dopiewiec (woj. wielkopolskie); Wieliczka (woj. małopolskie); dochody; Siedlec (woj. wielkopolskie); Notariat publiczny – Polska – 15 w.; Transumpty – 15 w.; Instrument notarialny – 15 w.; Notariusze publiczni – Polska – 15 w.; Czynsze roczne – 15 w.