The website uses cookies. These are text data saved by the browser on the user's device. They are used for the proper functioning of the website, collecting statistical information about visitors and operating facilities for logged in users. By using the website, you consent to the use of cookies. The cookie settings can be changed in your browser. If you do not change these settings, you accept the cookies used on the website.

Show/Hide the side panel
×
  • Description
  • Structure
  • Notes
  • Sygnatura: BK 00663
  • Kopie:
    • Mf 461
    • Mf 1612
  • Autor: Dell'Aqua Andrzej inż. architekt (1584-1656)
  • Tytuł: "Praxis ręczna działa. Rozdzielona na trzy xięgi. To iest na trzy części. W ktory sie traktuie generalnie, co za przyczyny tei diviziey y figurami demonstruie sie każdy rozdział osobno [...] złożona y wydana przez Andrzeia Dellaqua indziniera [...] 1630."
  • Miejsce i czas powstania: 1630
  • Opis fizyczny: 234 k. 19x31 cm
  • Oprawa: pergamin, tłoczenia, złocenia, motywy roślinne, plakietki, 17 w.
  • Język: Pol.
  • Zawartość:
    • Ks. 2, Traktat I-II k. 94-120
    • Ks. 3, "W którey się traktuie o podkopaniu na równinie, pod górę, pod rzekę [...] y o egzaminowaniu puszkarza" Traktat I-XII k. 142-219 "[...] Petarda y granaty, rozmaite moździerzyki, kule, dardy, race, trąby i insze ognie wyprawne dla woiny y dla uciechy" k. 156-173 "Summariusz wagi rozmaitości matery, którą się ma dać ogniowi przyprawnemu [...]" k. 181-183 "O saletrze i prochu [...]" k. 211-217 "Szczery y generalny sposób do examinowania puszkarza [...]", k. 218-219.
    • "Sposób formowania zgromadzenia szkoły puszkarskii. Pod nabożeństwem s. Barbary panny i męczenniczki, w państwie gdzie nigdy nie bywało, aby mogli się nauczyć tey professiey [...] y rządzić swoim zgromadzeniem" [...] k. 220-232.
    • "Diskurs hetmana z authorem traktatu", k. 233-234.
    • Następuje rzecz o działach, pociskach, strzelaniu etc.
    • Dedykacja autora Jerzemu Zbaraskiemu kaszt. krak., z którego inicjatywy powstało dzieło. Wspomina pod koniec, że "misl króla Jego Mci [Zygmunta III] iest, żeby była Academia Rycerska fundowana y abym cwiceł in arte fortificatoria y in arte tormentaria [...]", k. 2.
    • "Dialog z [...] Krzysztophem Zbarazkim koniuszym koronnym authora, w którym discursie o roznych rzeczach a mianowicie o inuencyei iednego działa" k. 3-4 "Do tych, którzy się w rzeczach woiennych obieraią mianowicie puszkarzow" k. 5
    • Ks. 1, Traktat I-XIX k. 6v-93
    • Ks. 3, Traktat I-II k. 121-141
  • Grafika:
    • herb Zbarascy k. 1v rys. kolor
    • portret Dell'Aqua Andrzej k. 5v
    • działa artyleria pirotechnika liczne w tekście rys.
  • Proweniencja: Kupiono od Kuncewicza
  • Hasła przedmiotowe:
    • Inżynieria wojskowa 18 w.
    • Artyleria 18 w.
    • Działa 18 w.
    • Pożarnictwo 18 w.
    • Wojsko polskie pontony 17 w.
    • Wojsko polskie przepisy sporządzania bomb 17 w.
    • Wojsko polskie artyleria 17 w.
    • Wojsko polskie mosty 17 w.
    • Pompa strażacka 17 w.
    • Fajerwerki 17 w.
  • Uwagi:
    • Ubiór i postawa aut. tekstu oraz szczegóły ornamentacyjne w ramach portretu prawie identyczne z portretem w druku włoskim i polskim "O zgromadzeniu i szkole puszkarzów", wyd. Zamość ok. 1623 Różnice między rkpsem a drukiem tylko językowe i stylistyczne; nie ma też w tekście rękopiśmiennym przedmów autora, zwróconych do Zygmunta III i do senatu
    • k. 1-3 nieco uszkodz. przez zawilgocenie; kartom końcowym brak górnego zewn. naroża, po części dolnego i marginesu z uszczerbkiem dla tekstu Rysunki wykonane piórem, cieniowane brązową farbą; Od k. 6 na jednej stronicy rysunek, na drugiej tekst [recto i verso]. Nie dotyczy to k. tytułowych poszczególnych "traktatów" i ksiąg oraz 14-tu k. końcowych.
  • Katalogi: E. XII, 194
  • Opracowania: "O zgromadzeniu y szkole puszkarzow krola Jego Młsci teraz nowo od [...] Zygmunta Trzeciego [...] postanowioney. Przez [...] Andrzeia Dell'Acqua [...]", Zamość ok. 1623 - Tekst projektu pod względem treści pokrywa się z drukiem w jęz. włoskim i polskim; tyt. cyt. wg egz. kórn. wyd. T. Nowak, Ossolineum 1969 [not. z inw. rkpsów]

"Praxis ręczna działa. Rozdzielona na trzy xięgi. To iest na trzy części. W ktory sie traktuie generalnie, co za przyczyny tei diviziey y figurami demonstruie sie każdy rozdział osobno [...] złożona y wydana przez Andrzeia Dellaqua indziniera [...] 1630."

  1. 1630