[Ustalenie granic między Królestwem Polskim a państwem krzyżackim]. - Kazimierz III Wielki (król Polski ; 1310-1370); Düsemer, Henryk wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ca 1280-1353) (Malbork)
In dorso notatki z 15 i 16 w. W tekście liczne plamy i nieznaczne dziurki. Silnie przybrudzony.
Henryk Düsemer, mistrz zakonu szpitalnego NMP, pragnąc zachować w pokoju ziemie zakonne i ich mieszkańców oraz aby uczynić ich granice wieczyście trwałymi, za radą braci zakonnych określa przebieg granic między terytorium Kazimierza, króla Polski, a ziemiami krzyżackimi, mianowicie chełmińską i Pomorzem: Zaczynając od najdalszych granic okręgu nieszawskiego i przechodząc przez Wisłę, aż do wsi Bezendorf (pol. Zławieś), przynależącej do klasztoru cysterskiego w Byszewie, gdzie granice mają początek na ziemiach Pomorza, gdzie obrzeże ziemi kujawskiej między wspomnianymi granicami będzie należeć do króla Polski, tam gdzie Wisła ma swoje koryto, i wszystko co znajduje się na wyspach i w stawach rybnych oraz w innych dobrach w połowie będzie należeć do ziemi chełmińskiej i tym samym do zakonu, który będzie mógł czerpać z tego pożytki i dochody. Lecz każdy człowiek przechodzący Wisłę między granicami nie będzie zmuszany do zapłaty żadnego żołdu, ani podatku i będzie wolny od jakiejkolwiek przeszkody. Natomiast granice Kujaw i Pomorza są takie: zaczynając od granic wsi Trzęsacz i stąd postępując do granic wsi Włóki, następnie do granic wsi Trzeciewiec, odtąd zaś przechodząc do granic wsi Sienno, i dalej do granic wsi Mruczyn. Następnie do granic wsi Nieciszewo i stąd do wsi Wudzyn, następnie do granic wsi Glinki, stąd do granic wsi Wielonek, i następnie do granic wsi Łachowo, stąd zaś prosto przechodząc aż do rzeki Brda, tak, że wszystkie wsie wyżej wymienione z ich granicami przynależące do ziemi kujawskiej, jak dawniej, będą do zakonu należały. Dalej płynąc w górę rzeki Brda aż do miejsca, gdzie rzeka Kamionka wpływa do tej rzeki, stąd zaś płynąc w górę Kamionki, aż do miejsca, gdzie strumień Krzywa Struga uchodzi do Kamionki, następnie płynąc w górę tego strumienia, aż do wsi Grunowo, skąd zaś idąc przez granice aż do rzeki Niemoniec, i spływając tą rzeką, aż do miejsca, gdzie wpływa do jeziora Żukowo, i przez to jezioro przechodząc aż do miejsca, gdzie rzeka Dobrzynka uchodzi do Żukowa, następnie postępując Dobrzynką aż do miejsca, gdzie wchodzi rzeka Gwda, tak, żeby wszystkie wspomniane rzeki i jeziora przynależały po połowie do Polski i do Pomorza. Jeśli zaś między mieszkańcami obu państw i między granicami wiosek wyżej opisanych, mianowicie Złejwsi, Suponina, Zębowa, Niewieścina, Zawady, Pruszcza, Łowina, Brzeźna, Serocka, Jasińca, Dębogóry, wsi opustoszałej należącej do klasztoru w Byszewie, Lubiechorza, wsi należącej do parafii w Sierocku, Suchej i Klonowa, będą powstawały jakieś nieporozumienia albo spory, wówczas obie strony będą zobowiązane do ich uspokojenia i pojednania. Tak więc zagwarantowano nienaruszanie i wieczyste zachowanie wytyczonych granic, na czego świadectwo i nadanie mocy prawnej przewieszono pieczęcie wielkiego mistrza, Winricha von Kniprode, wielkiego komtura, i Hermanna Kuderfera, wielkiego szpitalnika. Dano w Malborku 1349 roku, w wigilię św. Jana Chrzciciela [23.06], w obecności świadków: wielkiego komtura i wielkiego szpitalnika, jak również Ludwika z Wolkinburga wielkiego szatnego, Jana Nothafta z Torunia, Heinricha von Bovenden z Grudziądza, Erwina von Stockheim w Golubiu, Alberta Schaffa z Świecia, Konrada Vullecop z Tucholi, Betkona z Kowalewa Pomorskiego komturów, Jana kapelana wielkiego mistrza, Jana von Bolanden i Ekharda von Buchhain kompanów wielkiego mistrza, Jachanda von Clement i Bertolda von Teschow rycerzy, Henryka i Mikołaja notariuszy i innych licznych wiarygodnych.
CD 612
Wyd.: Lites ac Res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum. T. I. Cz. 2. Poznań 1855 s. nlb 102av-102b. Wyd.: Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. T. II. Nr 1290. Wyd.: [Dogiel]: Codex diplomaticus. T. IV p. 71. Norbert Delestowicz, Bracia Zakonu Krzyżackiego w Prusach (1310 – 1351). Studium prozopograficzne, Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. dra hab. Tomasza Jasińskiego, UAM Poznań 2018. Kazimierz Ślaski, Granica wielkopolsko-pomorska w okresie wczesnego feudalizmu, Przegląd Zachodni, Poznań 1954, nr 1-2, s. 100.
Łac.
Keywords: Dobrzynka (rzeka) -- 14 w; Łowin (woj. kujawsko-pomorskie, pow. świecki, gm. Pruszcz) -- 14 w; Trzęsacz (woj. zachodniopomorskie, pow. gryficki, gm. Rewal) -- 14 w; Lubiechórz (wieś zanikła) -- 14 w; Jasiniec (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Koronowo) -- 14 w; Polska -- a Krzyżackie, państwo -- 14 w; Glinki (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Koronowo) -- 14 w; Pokarmin (ob. Uszakowo, obwód kaliningradzki) -- 14 w; Stare Gronowo (woj. pomorskie, pow. człuchowski, gm. Debrzyno) -- 14 w; Sucha (woj. kujawsko-pomorskie, pow. tucholski, gm. Lubiewo) -- 14 w; Grudziądz (woj. kujawsko-pomorskie, pow. grudziądzki) -- 14 w; Trzeciewiec (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Dobrcz) -- 14 w; Gwda (rzeka) -- 14 w; Granice -- 14 w; Klonowo (woj. kujawsko-pomorskie, pow. tucholski, gm. Lubiewo) -- 14 w; Trzęsacz (woj. zachodniopomorskie, pow. gryficki, gm. Rewal) -- 14 w; Wudzyn (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Dobrcz) -- 14 w; Wisła (rzeka, bieg dolny) -- 14 w; Mruczyn (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski) -- 14 w; Malbork (woj. pomorskie) -- 14 w; Byszewo (woj. kujawsko-pomorskie, pow. Bydgoszcz ; okręg) -- 14 w; Ostróda (woj. warmińsko-mazurskie, pow. ostródzki) -- 14 w; Zębowo (woj. kujawsko-pomorskie, pow. toruński, gm. Obrowo) -- 14 w; Brda (rzeka) -- 14 w; Tuchola (woj. kujawsko-pomorskie, pow. tucholski) -- 14 w; Nieciszewo (woj. kujawsko-pomorskie, pow. świecki, gm. Pruszcz) -- 14 w; Pruszcz (woj. kujawsko-pomorskie, pow. świecki, gm. Pruszcz) -- 14 w; Kowalewo Pomorskie (woj. kujawsko-pomorskie, pow. golubsko-dobrzyński) -- 14 w; Żukowo (jezioro) -- 14 w; Krzywa Struga (strumień) -- 14 w; Sienno (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Dobrcz) -- 14 w; Granica wielkopolsko-pomorska 14 w; Zławieś Wielka (woj. kujawsko-pomorskie, pow. toruński) -- 14 w; Wielonek (woj. kujawsko-pomorskie, pow. tucholski, gm. Lubiewo) -- 14 w; Zawada (woj. kujawsko-pomorskie, pow. świecki, gm. Pruszcz) -- 14 w; Dębogóra (osada zanikła) -- 14 w; Brzeźno (woj. kujawsko-pomorskie, pow. świecki, gm. Pruszcz) -- 14 w; Świecie (woj. kujawsko-pomorskie, pow. świecki) -- 14 w; Polityka międzynarodowa -- 14 w; Łachowo (woj. kujawsko-pomorskie, pow. nakielski, gm. Szubin) -- 14 w; Geografia polityczna -- 14 w; Suponin (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Dobrcz) -- 14 w; Krzyżacy -- 14 w; Włóki (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Dobrcz) -- 14 w; Pomorze Gdańskie -- 14 w; Bierzgłowo (woj. kujawsko-pomorskie, pow. toruński, gm. Łubianka) -- 14 w; Kujawy -- 14 w; Kamionka (rzeka) -- 14 w; Chełmińska, ziemia -- 14 w; Niewieścin (woj. kujawsko-pomorskie, pow. świecki, gm. Pruszcz) -- 14 w; Pomorze Zachodnie -- 14 w; Niemoniec (rzeka) -- 14 w; Trzeciewiec (woj. kujawsko-pomorskie, pow. bydgoski, gm. Dobrcz) -- 14 w; Serock (woj. kujawsko-pomorskie, pow. świecki, gm. Pruszcz) -- 14 w